DYOR là gì? Cách tối ưu hiệu quả giao dịch crypto với DYOR mới nhất 2024

DYOR là viết tắt của “Do Your Own Research”, có nghĩa là khuyến khích người đọc tự tìm hiểu và nghiên cứu kỹ lưỡng về một vấn đề trước khi đưa ra quyết định.

Thuật ngữ này thường xuất hiện ở đầu hoặc cuối các bài viết như một tuyên bố miễn trừ trách nhiệm (disclaimer) của tác giả, nhằm nhắc nhở người đọc rằng mọi hành động họ thực hiện dựa trên thông tin trong bài viết, đặc biệt trong lĩnh vực Crypto đều là quyết định cá nhân.

Mục đích của DYOR là gì?

DYOR thường được đưa vào bài viết nhằm nhắc nhở người đọc nên tự tìm hiểu kỹ lưỡng về vấn đề, thay vì chỉ lắng nghe ý kiến từ một phía. Điều này càng quan trọng trong lĩnh vực Crypto, nơi nhiều tác giả có xu hướng viết bài tích cực về các dự án mà họ đã sở hữu token, nhằm thu hút thêm người mua.

Các dự án này có thể tốt hoặc xấu. “Tốt” nghĩa là đội ngũ dự án thực sự muốn xây dựng sản phẩm lâu dài và đóng góp cho hệ sinh thái Crypto, trong khi “xấu” ám chỉ những dự án chỉ muốn kiếm lợi ngắn hạn.

Ngoài ra, khi dùng trong bối cảnh kiến thức chung, DYOR cũng mang ý nghĩa tương tự, khuyến khích người đọc nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ để có cái nhìn chính xác hơn. Bởi lẽ, tác giả có thể chỉ diễn đạt theo quan điểm cá nhân hoặc sử dụng nguồn thông tin, số liệu không đầy đủ dẫn đến sai lệch thông tin.

Điều gì xảy ra nếu bạn không thực hiện DYOR?

Nếu bạn không tự nghiên cứu, nguy cơ tin tưởng nhầm vào những nguồn thông tin sai lệch và mất tài sản sẽ cao hơn. Mọi cơ hội đều đáng để xem xét kỹ lưỡng, nhưng không phải cơ hội nào cũng mạnh mẽ và đáng đầu tư. Trách nhiệm của bạn là phân biệt được đâu là cơ hội thực sự. Nhiều trò lừa đảo rất tinh vi, đặc biệt khi những kẻ lừa đảo có nhiều kinh nghiệm.

Tuy nhiên, không phải bất kỳ ai quảng bá dự án cũng đều là kẻ lừa đảo. Thực tế, ngay cả những dự án hợp pháp đôi khi cũng hứa hẹn rất nhiều điều. Nếu dự án hợp pháp nhưng thiếu khả năng, nó vẫn có thể không đạt được kỳ vọng. Ngược lại, những kẻ lừa đảo thường không có ý định thực hiện cam kết nào và chỉ tập trung vào việc tạo ra sự phấn khích qua hoạt động “shilling” để lôi kéo bạn.

Những kẻ lừa đảo biết rằng khai thác cảm xúc của nhà đầu tư là cách hiệu quả nhất để đạt được mục đích. Khi sự hứng khởi chi phối, bạn sẽ ít khi nghĩ đến hậu quả.

Trong không gian DeFi, năm 2023 đã không tránh khỏi những trò lừa đảo “kéo thảm”. Đây là hành vi mà chủ dự án quảng bá để thu hút người tham gia, sau đó rút sạch tiền. Một số ví dụ điển hình bao gồm:

• Fintoch: Vào đầu tháng 5/2023, nền tảng DeFi này đã thực hiện một vụ kéo thảm, chiếm đoạt 31,6 triệu USD từ khách hàng. Họ đã giả mạo sự ủng hộ từ Morgan Stanley và hứa hẹn mức lợi nhuận hấp dẫn lên đến 1% mỗi ngày. Sau cùng, CEO của Fintoch được phát hiện chỉ là một diễn viên được trả tiền.
• Jimbo Protocol trên Arbitrum: Dự án này đã mất 7,5 triệu USD trong một vụ kéo thảm, nằm trong tổng số 54 triệu USD bị mất do lừa đảo trong tháng 5/2023.
• Deus Finance trên BNB: Hơn 6 triệu USD đã bị mất trong một vụ khai thác hợp đồng thông minh, một loại lừa đảo phổ biến trong DeFi, góp phần vào xu hướng kéo thảm và vi phạm lớn hơn trong ngành crypto năm 2023.

Cần làm gì khi có cảnh báo DYOR

Khi gặp thuật ngữ DYOR, điều đó không có nghĩa là thông tin trong bài viết là sai và tác giả chỉ dùng DYOR để từ chối trách nhiệm. Mục đích chính của DYOR là để cảnh báo chúng ta không nên tin ngay vào mọi thông tin mà tác giả đưa ra mà không tự tìm hiểu thêm.

Nếu bài viết cung cấp số liệu hoặc đồ thị phân tích, bạn cần kiểm tra nguồn gốc của các con số này và đảm bảo rằng chúng đáng tin cậy, đồng thời xác minh xem Infographic có bất kỳ sai sót nào không.

Một số nguồn bạn có thể tham khảo để kiểm tra tính chính xác của thông tin:

1. White Paper

White Paper là nguồn thông tin chính và cơ bản nhất về bất kỳ dự án nào. Nó cung cấp các thông tin quan trọng như định nghĩa dự án, lộ trình phát triển, và tokenomics.

Ngoài ra, một số dự án cũng có phiên bản Lite Paper, là bản rút gọn của White Paper, giúp người đọc nhanh chóng nắm bắt cái nhìn tổng quan về dự án.

2. DeFi Llama, DeFi Pulse

Trong lĩnh vực DeFi, chỉ số phổ biến nhất là Total Value Locked (TVL), tức tổng giá trị bị khóa trong dự án. TVL phản ánh số tài sản mà người dùng gửi vào để tham gia vào các hoạt động của dự án.

Để đánh giá hiệu quả hoạt động của một dự án, người ta thường dựa vào TVL. Một TVL cao cho thấy cộng đồng đang tích cực sử dụng sản phẩm của dự án, trong khi TVL thấp có thể chỉ ra sự thiếu quan tâm hoặc hoạt động kém.

Để tra cứu TVL, bạn có thể sử dụng các trang web phổ biến như:

• DeFi Llama: Được ưa chuộng hơn vì theo dõi TVL trên nhiều hệ sinh thái và phân chia dự án theo nhóm.
• DeFi Pulse: Chỉ theo dõi TVL của các dự án trên Ethereum.

3. Token Terminal

Mặc dù TVL là một chỉ số hữu ích để đánh giá sự phát triển của dự án, nhưng doanh thu mới là yếu tố chính “nuôi sống” dự án, không phải số tài sản người dùng gửi vào. Để tra cứu lợi nhuận dự án, bạn nên tham khảo Token Terminal.

Trang web này không chỉ cung cấp doanh thu của từng dự án mà còn cho phép so sánh doanh thu giữa các dự án. Nó cũng hỗ trợ tính toán các chỉ số tài chính như P/S và P/E, giúp so sánh tỉ lệ doanh thu với giá token. Tuy nhiên, Token Terminal chỉ hỗ trợ theo dõi các dự án nổi bật, vì vậy, đối với các dự án mới hoặc ít được biết đến, bạn cần theo dõi trên trang chủ của dự án.

4. CoinGecko, CoinMarketCap

Để kiểm tra thông tin cơ bản về token của dự án, bạn có thể sử dụng CoinGecko, CoinMarketCap. Các trang web này cung cấp thông tin về tổng số token, số token đang lưu thông, và Fully Diluted Valuation (FDV).

Kết luận